Czasem jego przeciążenie sygnalizują nam także zawroty i bóle głowy, omdlenia czy drętwienie rąk. Te objawy niepokoją, choć tak naprawdę nie muszą być groźne.

Szyjny odcinek kręgosłupa tworzy siedem kręgów. Są one mniejsze niż pozostałe kręgi kręgosłupa, ale to od nich zależy sprawność naszych zmysłów, np. równowagi, wzroku.

O zmianach zwyrodnieniowych w kręgosłupie szyjnym świadczą takie objawy jak: bóle pojawiające się z tyłu głowy, bóle twarzy i drętwienie skóry, dławienie w gardle, bolesne i promieniujące do barku drętwienie rąk i ramion, omdlenia i zawroty głowy.

Choroba zwyrodnieniowa stawów powstaje wskutek ich „zużycia”. Urazy mechaniczne, stałe obciążanie stawów w ciągu całego życia doprowadza do mechanicznego ścierania się chrząstki. Organizm broni się przed uszkodzeniem chrząstki stawowej, dlatego równolegle obok procesów uszkadzających chrząstkę zachodzą zmiany regeneracyjne. Ostatecznie jednak dochodzi do uszkodzenia powierzchni stawu, tworzenia nadżerek i torbieli pod chrząstką. Procesy odtwórcze doprowadzają do powstania tkanki bliznowatej i nowej warstwy kości pod chrząstką. Staw taki jest jednak zwyrodniały, jego nierówna powierzchnia jest przyczyną bólu karku, sztywności i utrudnień ruchu.

Krążek międzykręgowy składa się z części obwodowej zwanej pierścieniem włóknistym, w środku którego znajduje się jądro miażdżyste. Z upływem czasu dochodzić może do powstania zmian zwyrodnieniowych krążka międzykręgowego. Osłabiony pierścień włóknisty może nie utrzymać w swych granicach jądra miażdżystego i wtedy dochodzi do uwypuklenia (wypadnięcia) jądra miażdżystego przez uszkodzony pierścień włóknisty. Wypadnięcie jądra miażdżystego określa się jako przepuklinę krążka międzykręgowego. Potocznie stan ten bywa czasem określany jako „wypadnięcie dysku”. Uwypuklenie to powoduje ucisk, początkowo na więzadła kręgosłupa, później na nerwy wychodzące z rdzenia kręgowego, będąc przyczyną bólu karku i rwy ramieniowej. Taki ucisk i ból mogą też wywierać powstałe w procesie zwyrodnienia wyrośla kostne – osteofity. Chory skarży się na ból i drętwienie promieniujące do barku, ramienia i ręki. Bólom towarzyszy osłabienie i zaniki mięśni objawiające się mniejszą pewnością chwytu, obniżeniem sprawności precyzyjnych ruchów palców lub utratą kontroli nad stawem ramiennym czy łokciowym.

Kto powinien leczyć kręgosłup szyjny ?

Duża część osób po urazach kręgosłupa szyjnego wymaga ponownie leczenia po kilku lub kilkunastu latach z powodu rozwoju zmian zwyrodnieniowych. Często są to osoby które przebyły uraz kręgosłupa, najczęściej w wypadku komunikacyjnym i nie stwierdzono u nich złamania ani zwichnięcia, a dolegliwości utrzymują się lub nawracają.

Grupę tę powiększają chorzy, u których dopiero po dokładnym zebraniu wywiadu okazuje się, że przebyli uraz kręgosłupa szyjnego, który nie dawał dużych dolegliwości lub dolegliwości były niewielkie, bądź uszły uwadze z powodu innych bardziej dokuczliwych obrażeń, w związku z czym nie były wcale leczone.

Uwarunkowania cywilizacyjne powodują, że dolegliwości występują u coraz młodszych pacjentów. Siedzący tryb życia z wymuszoną pozycją głowy w pochyleniu ku przodowi, zniesieniem lordozy szyjnej i nadmierne obciążenie tego odcinka przy odruchowym poziomowaniu głowy doprowadza do poniżej wymienionych objawów. Rehabilitanci alarmują aby nie bagatelizować takich objawów choroby jak:

• Nieprzyjemne odczucie promieniowania w okolicy szyjnej pleców (często łączone z    przeciągiem lub przeziębieniem).

• Ból głowy jedno lub obustronny promieniujący z tyłu głowy do czoła. Często objaw    połączony z mrowieniem albo cierpnięciem skóry w okolicach potylicy.

• Zawroty głowy, głuchota w uchu wewnętrznym i hałas w uszach. Najczęściej objawy    występują rano lub wieczorem, zaraz po przebudzeniu lub tuż po położeniu się w łóżku.    (Wyjaśnieniem medycznym jest gromadzenie się endolimfy w labiryncie ucha,    spowodowane    przez złe ukrwienie wynikające z ucisku.)

• Nerwobóle i tiki nerwowe twarzy.

• Zaburzenie widzenie. Objawiać się ono może w: rozmyciach, drżeniu gałki ocznej,    „migotaniu oczu”, mroczkach iskrzących.

• Zaburzenia przełykania. Spowodowane przez ucisk zdeformowanych kręgów na przełyk lub   przez zaburzenie funkcjonowania pracy nerwów.

• Dolegliwości serca. Uciski na dużą tętnice szyjną mogą powodować zaburzenia pracy    serca.

Jak dbać o kręgosłup szyjny ?

Podczas oglądania telewizji lub pracy przy komputerze siedzieć na wygodnym krześle z podłokietnikami. Musi być ono na tyle wysokie, by całe stopy dotykały ziemi, a siedzisko nie uciskało ud i kolan. Ekran telewizora lub monitora powinien znajdować się na wprost naszych oczu, by skręcaniem głowy nie obciążać nadmiernie mięśni szyi i ramion i nie siedzieć ze spuszczoną głową. Często aby zapobiec chorobie wystarczy dostosować wysokość blatu. Podczas długiej podróży samochodem na szyję dobrze jest założyć tzw. rogalik z miękkiej gąbki, który podtrzymuje głowę, pamiętajmy także u umieszczeniu zagłówka fotela na odpowiedniej wysokości. Jeżeli rano budzimy się z bolącą szyją najprawdopodobniej powinniśmy zmienić poduszkę, najlepiej na ortopedyczno – korekcyjną. Unikajmy także drzemania przed telewizorem w fotelu czy na siedząco na kanapie – głowa opada nam wtedy na bok lub na klatkę piersiową, a mięśnie i kręgosłup przez dłuższy czas są napięte, co może powodować ból. Zaleca się przyjmowanie prawidłowej pozycji w czasie siedzenia: podczas czytania nie pochylać nadmiernie głowy do przodu (książka oparta na podpórce), należy robić krótkie przerwy relaksacyjne na rozluźnienie mięśni szyi i karku (wykonywanie kilku okrężnych ruchów głową, ruchów „tak – tak, nie – nie”). Ponadto można samodzielnie wykonać masaż szyi i karku. Należy też zwracać uwagę, na czym i w jakiej pozycji się śpi – czy poduszka jest wygodna, czy nie jest zbita w twardy wałek, czy szyja nie jest przymusowo ułożona w przygięciu podczas snu.

Leczenie kręgosłupa szyjnego

Gdy ból pojawia się od czasu do czasu, i związany jest np. z długim przesiadywaniem przed komputerem, można zastosować masaż, ćwiczenia rozluźniające mięśnie szyi i karku oraz odpoczynek. W przypadku choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa niestety nie ma sposobu na trwałe wyleczenie, ale odpowiednie postępowanie zachowawcze może zmniejszyć dolegliwości. Po diagnozie stosuje się różne zabiegi rehabilitacyjne: masaż karku, ćwiczenia rozluźniające, ćwiczenia wzmacniające mięśnie karku, a także zabiegi fizykoterapeutyczne: lampy solux, ultradźwięki, magnetronic, diadynamic, jonoforeza z lekiem i inne. W szczególnych przypadkach (ale nie długotrwale) zaleca się noszenie odpowiedniego kołnierza szyjnego, który stabilizując szyjny odcinek kręgosłupa przynosi ulgę w bólu. Jego niekorzystnym działaniem jest jednak osłabienie i zanik mięśni, dlatego po zdjęciu kołnierza pod kontrolą rehabilitanta powinno się rozpocząć ćwiczenia wzmacniające mięśnie szyi.